Bảo hiểm xã hội nghề nghiệp

Ngày 31/12/2025, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 60/2025/TT-BYT quy định về danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội, đồng thời hướng dẫn quy trình chẩn đoán và giám định mức suy giảm khả năng lao động do các bệnh này gây ra. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, cập nhật và hệ thống hóa các quy định nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động trong môi trường làm việc có yếu tố nguy cơ.

Thông tư số 60/2025/TT-BYT sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/02/2026.

Kể từ thời điểm này, các văn bản trước đây bao gồm Thông tư số 15/2016/TT-BYT và Thông tư số 02/2023/TT-BYT sẽ hết hiệu lực. Quy định mới này áp dụng cho người lao động, người sử dụng lao động, các cơ sở khám chữa bệnh và các cơ quan thực hiện giám định y khoa trên toàn quốc.

Danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội

Theo Điều 3 của Thông tư, danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội bao gồm 35 bệnh, được chia thành các nhóm dựa trên yếu tố tác nhân gây bệnh như sau:

• Nhóm bệnh bụi phổi và phế quản (7 bệnh): Bệnh bụi phổi silic, bụi phổi amiăng, bụi phổi bông, bụi phổi talc, bụi phổi than, viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp và hen nghề nghiệp.
• Nhóm bệnh nhiễm độc nghề nghiệp (10 bệnh): Nhiễm độc chì, benzen và đồng đẳng, thủy ngân, mangan, TNT (Trinitrotoluen), asen (arsenic), hóa chất bảo vệ thực vật, nicotin, carbon monoxide (CO) và cadmi.
• Nhóm bệnh do yếu tố vật lý (6 bệnh): Điếc do tiếng ồn, bệnh giảm áp, bệnh do rung toàn thân, bệnh do rung cục bộ, bệnh phóng xạ và đục thể thủy tinh nghề nghiệp.
• Nhóm bệnh da nghề nghiệp (5 bệnh): Nốt dầu, sạm da, viêm da tiếp xúc, bệnh da do tiếp xúc môi trường ẩm ướt/lạnh kéo dài, và bệnh da do tiếp xúc với cao su tự nhiên/hóa chất phụ gia cao su.
• Nhóm bệnh nhiễm khuẩn (5 bệnh): Bệnh Leptospira, viêm gan vi rút B, lao nghề nghiệp, nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp và viêm gan vi rút C.
• Nhóm bệnh khác (2 bệnh): Ung thư trung biểu mô nghề nghiệp và Bệnh viêm đường hô hấp cấp do SARS-CoV-2 (COVID-19) nghề nghiệp.

Nguyên tắc dự phòng và quản lý bệnh nghề nghiệp

Thông tư nhấn mạnh việc bảo vệ sức khỏe người lao động sau khi đã được chẩn đoán mắc bệnh. Cụ thể, người lao động khi đã xác định mắc bệnh nghề nghiệp cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Hạn chế hoặc chấm dứt tiếp xúc với yếu tố có hại gây ra bệnh nghề nghiệp đó.
• Thực hiện điều trị theo đúng hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.
• Đối với nhóm bệnh nhiễm độc, người lao động cần được thực hiện quy trình thải độc và giải độc kịp thời để ngăn ngừa biến chứng.

Trách nhiệm của cơ sở sử dụng lao động

Người sử dụng lao động có trách nhiệm rà soát, đánh giá môi trường làm việc và tổ chức khám phát hiện bệnh nghề nghiệp định kỳ cho nhân viên. Khi phát hiện người lao động có dấu hiệu nghi ngờ hoặc đã mắc bệnh, đơn vị phải hoàn thiện hồ sơ và giới thiệu người lao động đi giám định y khoa để xác định mức suy giảm khả năng lao động, làm căn cứ giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định hiện hành.

Hồ Ngọc Hà – Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục