Sâu răng sữa là tổn thương mất mô cứng của răng sữa do quá trình hủy khoáng gây ra bởi vi khuẩn ở mảng bám răng. Đây là bệnh lý phổ biến ở trẻ em, nếu không được điều trị kịp thời sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng và sự phát triển của trẻ.

Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, nguyên nhân gây sâu răng sữa là do vi khuẩn hoạt động trên mảng bám răng lên men chất bột đường (carbohydrate) tạo ra acid. Acid này làm pH trên bề mặt răng giảm xuống, gây mất khoáng men răng và ngà răng. Khi quá trình mất khoáng diễn ra liên tục và chiếm ưu thế so với quá trình tái khoáng, các lỗ sâu răng sẽ hình thành.

Chẩn đoán xác định

Việc chẩn đoán sâu răng sữa được thực hiện dựa trên các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng:

Về lâm sàng, triệu chứng cơ năng thay đổi tùy theo giai đoạn. Ở giai đoạn sớm, trẻ thường chưa có cảm giác đau. Khi tổn thương tiến triển sâu hơn vào ngà răng, trẻ có thể thấy ê buốt khi có kích thích (nóng, lạnh, chua, ngọt), cơn đau này sẽ hết ngay sau khi ngừng kích thích.

Khi thăm khám thực thể, bác sĩ có thể phát hiện tổn thương mất mô cứng trên men răng hoặc ngà răng. Đáy lỗ sâu có thể cứng hoặc mềm (ngà mủn), màu sắc thay đổi từ vàng đến đen sẫm.

Về cận lâm sàng, hình ảnh X-quang là công cụ hỗ trợ đắc lực. Trên phim X-quang, hình ảnh thấu quang vùng men răng và ngà răng giúp bác sĩ xác định mức độ và phạm vi của tổn thương sâu răng.

Hướng dẫn điều trị

Nguyên tắc điều trị là ngăn chặn sự hủy khoáng, tăng cường tái khoáng (ở giai đoạn sớm) và phục hồi mô răng đã mất (ở giai đoạn đã tạo lỗ sâu).

Đối với sâu răng giai đoạn sớm (chưa hình thành lỗ sâu thực sự): Biện pháp chủ yếu là tái khoáng hóa phần men răng bị tổn thương. Các bác sĩ sẽ sử dụng các liệu pháp Fluoride (như bôi vecni fluor, gel fluor,…) để tăng cường độ cứng chắc cho men răng, ngăn chặn sâu răng tiến triển.

Đối với trường hợp đã hình thành lỗ sâu: Quy trình kỹ thuật bao gồm việc làm sạch lỗ sâu, loại bỏ hết các tổ chức ngà mủn nhiễm khuẩn. Sau đó, bác sĩ sẽ tiến hành tạo hình xoang hàn theo quy chuẩn và thực hiện hàn kín phục hồi mô cứng bằng các loại vật liệu thích hợp (như GIC, Composite hoặc Amalgam…). Việc hàn kín giúp bảo vệ tủy răng, phục hồi hình thể và chức năng ăn nhai cho trẻ.

Phòng bệnh

Để phòng ngừa sâu răng sữa, phụ huynh cần lưu ý vệ sinh răng miệng cho trẻ đúng cách (chải răng với kem có chứa Fluoride), kiểm soát chế độ ăn hạn chế đường và đưa trẻ đi khám răng định kỳ để phát hiện sớm các tổn thương.

ThS. BS. Cao Thanh Hóa – Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục