Trong bối cảnh tỷ lệ sử dụng thuốc lá thế hệ mới, đặc biệt là thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, đang gia tăng nhanh chóng tại Việt Nam ở mức đáng báo động, các cơ quan quản lý nhà nước đã chính thức ban hành những chế tài xử phạt nghiêm khắc hơn. Nhằm mục đích bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn sự lan rộng của các sản phẩm này trong giới trẻ, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 90/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết về các mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, tập trung mạnh vào các hành vi vi phạm liên quan đến thuốc lá điện tử.

Mức phạt nặng đối với cá nhân sử dụng thuốc lá điện tử

Theo những quy định mới nhất được cập nhật tại Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng sẽ phải đối mặt với các mức xử phạt hành chính rất nghiêm khắc. Cụ thể, người có hành vi sử dụng trực tiếp các sản phẩm này sẽ bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Đây là một mức phạt trực tiếp đánh vào ý thức người tiêu dùng, cao hơn rất nhiều so với mức phạt dành cho hành vi hút thuốc lá truyền thống tại địa điểm cấm (chỉ từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng).

Bên cạnh hình thức phạt tiền, cơ quan chức năng còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy tang vật vi phạm. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ thiết bị hút thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng của người vi phạm sẽ bị tịch thu và tiêu hủy theo đúng quy định của pháp luật. Động thái này cho thấy sự quyết liệt của ngành y tế và các cơ quan thực thi pháp luật trong việc dẹp bỏ việc lưu hành và sử dụng trái phép các loại thuốc lá thế hệ mới.

Chế tài xử lý đối với hành vi chứa chấp và quản lý lỏng lẻo

Một điểm đáng chú ý trong Nghị định mới là việc mở rộng phạm vi xử phạt sang cả những cá nhân và tổ chức có hành vi dung túng, chứa chấp người sử dụng thuốc lá điện tử. Đối với cá nhân hoặc tổ chức có hành vi để cho người khác sử dụng các sản phẩm này tại khu vực, địa điểm do mình quản lý, mức phạt sẽ dao động từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Tuy nhiên, quy định này cũng xem xét các yếu tố thực tế khi loại trừ trường hợp dung túng giữa các thành viên trực hệ trong gia đình như cha mẹ, con cái, vợ chồng.

Bên cạnh đó, đối với các cơ sở, địa điểm có quy định cấm hút thuốc nhưng không treo biển hoặc không có biểu tượng “cấm hút thuốc lá”, không tổ chức hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện quy định, người đứng đầu cơ sở sẽ bị phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Cần đặc biệt lưu ý rằng mọi mức phạt tiền nêu trên đều là mức phạt áp dụng cho cá nhân. Nếu tổ chức vi phạm cùng một lỗi tương tự, mức phạt tiền sẽ được nhân đôi, tương đương với việc tổ chức có thể bị phạt tối đa lên tới 20.000.000 đồng cho các hành vi liên quan.

Siết chặt quản lý đối với các cơ sở kinh doanh thuốc lá

Không chỉ người sử dụng và người quản lý địa điểm bị xử phạt, mà các đơn vị kinh doanh thuốc lá cũng chịu sự kiểm soát khắt khe hơn để bảo vệ nhóm đối tượng thanh thiếu niên. Nghị định quy định rõ: các cửa hàng, đại lý bán lẻ và bán buôn nếu không treo biển thông báo “Không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi” tại điểm bán sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Nghiêm trọng hơn, hành vi bán thuốc lá cho người chưa đủ tuổi vị thành niên, trưng bày sản phẩm sai quy định hoặc kinh doanh các loại thuốc lá không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì sẽ bị xử phạt hành chính với mức tối đa lên tới 5.000.000 đồng. Ngoài ra, cơ sở kinh doanh vi phạm các điều khoản này còn có thể phải chịu hình phạt bổ sung là bị đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 1 đến 3 tháng. Đây là biện pháp răn đe mạnh mẽ nhằm cắt đứt nguồn cung cấp các sản phẩm độc hại cho học sinh, sinh viên.

Quy định xử phạt vi phạm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Kết luận

Nghị định 90/2026/NĐ-CP đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công tác phòng chống tác hại của thuốc lá tại Việt Nam, đặc biệt là việc giải quyết vấn nạn bùng nổ của thuốc lá điện tử. Các quy định xử phạt mới không chỉ mang tính chất răn đe mà còn hướng tới mục tiêu nâng cao ý thức cộng đồng về những hệ lụy sức khỏe khôn lường do thuốc lá thế hệ mới gây ra. Việc nắm vững các quy định này là trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức để cùng chung tay bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục