Lấy tủy răng (hay diệt tủy răng) là một thủ thuật nha khoa thiết yếu nhằm loại bỏ phần mô tủy bị viêm nhiễm, tổn thương hoặc đã hoại tử ra khỏi buồng tủy và hệ thống ống tủy. Mục tiêu cốt lõi của thủ thuật này là làm sạch, tạo hình và trám kín khoảng trống để bảo tồn răng thật, ngăn ngừa tình trạng nhiễm trùng lan rộng dẫn đến mất răng. Do tủy răng là nơi tập trung các mạch máu và dây thần kinh, quy trình này đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối và tuân thủ các tiêu chuẩn y khoa nghiêm ngặt.

I. Chỉ định điều trị tủy răng trong lâm sàng

Tủy răng đóng vai trò nuôi dưỡng và dẫn truyền cảm giác cho răng. Khi vi khuẩn tấn công do sâu răng tiến triển, chấn thương gây vỡ răng hoặc viêm nha chu, tủy răng sẽ bị viêm. Tình trạng này thường gây ra những cơn đau dữ dội, đau tự phát hoặc đau tăng dần về đêm, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Nếu không được can thiệp kịp thời, viêm tủy có thể biến chứng thành áp xe chân răng, nhiễm trùng xương hàm, buộc phải nhổ bỏ răng và có nguy cơ gây nhiễm trùng sang các răng kế cận.

II. Thuốc diệt tủy và vấn đề an toàn trong nha khoa hiện đại

Trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc diệt tủy để làm hoại tử mô tủy trước khi lấy tủy hoàn toàn. Hiện nay, thuốc diệt tủy được chia thành hai nhóm chính:

Nhóm chứa Arsen (Thạch tín): Gồm các thành phần như Anhydrit arsenic, Cocain hydroclorid. Đây là phương pháp truyền thống có tác dụng mạnh nhưng tiềm ẩn độc tính rất cao. Nếu thuốc rò rỉ, Arsen có thể gây hoại tử nướu, tổn thương xương ổ răng và ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân.

Nhóm không chứa Arsen: Thành phần thường gồm Dicain, Paraformaldehyde. Nhóm này ít độc hơn, tác động nhẹ nhàng lên mô quanh răng và đang được ưu tiên sử dụng.

Theo các khuyến cáo nội nha quốc tế hiện nay, việc sử dụng thuốc diệt tủy chứa Arsen không còn được khuyến khích trong điều trị thường quy do nguy cơ biến chứng cao và sự sẵn có của các phương pháp gây tê an toàn hơn.

III. Quy trình điều trị tủy an toàn và hiệu quả

Thực hành nha khoa hiện đại ưu tiên phương pháp lấy tủy trực tiếp dưới tác dụng của gây tê tại chỗ. Phương pháp này giúp kiểm soát đau hiệu quả, cho phép bác sĩ làm sạch ống tủy ngay trong một hoặc vài buổi hẹn mà không cần dùng đến thuốc diệt tủy. Để đảm bảo an toàn, quy trình cần đáp ứng các yếu tố: kiểm soát vô trùng tuyệt đối, sử dụng đế cao su để cách ly răng điều trị và thực hiện kỹ thuật trám bít ống tủy kín khít để phòng ngừa tái nhiễm.

IV. Rủi ro từ thuốc diệt tủy chứa Arsen và ảnh hưởng sức khỏe lâu dài

Việc sử dụng thuốc chứa Arsen nếu không kiểm soát chặt chẽ về liều lượng và thời gian có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như hoại tử nướu, viêm tủy xương hàm, thậm chí gây mất răng hàng loạt. Đáng chú ý, Arsen là chất có khả năng tích lũy và thuộc nhóm gây ung thư, do đó việc hạn chế phơi nhiễm là nguyên tắc quan trọng.

Sau khi điều trị tủy, răng sẽ không còn nguồn nuôi dưỡng nên trở nên giòn và dễ vỡ hơn. Tuy nhiên, nếu được phục hồi đúng cách bằng phương pháp trám bít hoặc bọc sứ, răng vẫn đảm bảo chức năng ăn nhai lâu dài. Điều trị tủy đúng kỹ thuật không chỉ giải quyết cơn đau mà còn loại bỏ ổ nhiễm trùng mạn tính, bảo vệ sức khỏe toàn thân cho người bệnh.

ThS. BS. Cao Thanh Hóa –  Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục